Hệ số P/E

P/E đo lường điều gì

Chỉ riêng giá cổ phiếu thì không thể so sánh: một cổ phiếu $500 không 'đắt hơn' một cổ phiếu $20 theo bất kỳ nghĩa có ý nghĩa nào. Hệ số P/E giải quyết việc so sánh bằng cách hỏi: tôi đang trả bao nhiêu đô la cho mỗi đô la lợi nhuận hằng năm của công ty? P/E bằng 20 nghĩa là thị trường hiện định giá công ty ở mức 20 lần lợi nhuận mỗi cổ phiếu trong một năm. Đảo ngược lại và bạn có tỷ suất lợi nhuận trên giá (earnings yield): 1 ÷ 20 = 5% giá mua của bạn được kiếm lại thành lợi nhuận mỗi năm — nếu lợi nhuận giữ nguyên như hiện tại.

Ý chính: P/E là giá của một đô la lợi nhuận. Mức giá đó có hợp lý hay không phụ thuộc vào việc lợi nhuận sẽ ra sao tiếp theo.

Công thức, tính cụ thể

P/E = Price per share ÷ Earnings per share (EPS)

Giả sử một cổ phiếu giao dịch ở $50 và công ty kiếm được $2.50 mỗi cổ phiếu trong mười hai tháng qua. P/E = 50 ÷ 2.50 = 20. Bạn trả $20 cho mỗi $1 lợi nhuận hằng năm hiện tại — tỷ suất lợi nhuận trên giá là 5%. Nếu giá tăng lên $75 với cùng mức lợi nhuận, P/E sẽ là 30 và tỷ suất giảm còn 3.3%: cùng một công ty, lợi nhuận đắt hơn. (Lưu ý: P/E trailing (trượt) dùng EPS của mười hai tháng gần nhất; P/E forward (dự phóng) dùng EPS dự báo — luôn kiểm tra xem bạn đang đọc loại nào.)

Tìm nó trong TopOneLogic

Trên thực tế, P/E không phải là con số bạn cần tự tính bằng tay:

• Mở một công ty bạn quan tâm và vào chế độ xem Phân tích công ty (Company Analysis) của nó.
• Tìm P/E trong các chỉ số định giá — lưu ý đó là trailing hay forward.
• Mở chế độ xem tương tự cho một hoặc hai đối thủ cùng ngành.
• So sánh các P/E cạnh nhau — những khác biệt chính là nơi các câu hỏi thực sự bắt đầu.

Diễn giải mức cao và thấp

P/E cao thường nghĩa là thị trường kỳ vọng lợi nhuận sẽ tăng — người mua chấp nhận tỷ suất thấp trên lợi nhuận hiện tại vì họ kỳ vọng lợi nhuận tương lai lớn hơn nhiều. P/E thấp có thể mang ý ngược lại: thị trường kỳ vọng lợi nhuận thu hẹp, hoặc thấy rủi ro cao hơn ở đó. P/E thấp không tự động là món hời — đôi khi thị trường đang định giá đúng một doanh nghiệp suy thoái (bẫy giá trị — value trap kinh điển). Và P/E có những điểm mù: nó vô nghĩa khi lợi nhuận âm, bị méo khi lợi nhuận chứa các khoản bất thường một lần, và khác nhau về cấu trúc giữa các ngành — các công ty điện nước và công ty phần mềm sống ở những vùng P/E khác nhau. Hãy so sánh trong cùng ngành, và với lịch sử của chính công ty, trước khi rút ra kết luận.