Bỏ qua, tới nội dung chính

Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS)

Lợi nhuận được cắt thành từng lát: con số làm nền cho P/E, và hai cách nó thay đổi mà doanh nghiệp không hề thay đổi.

Bài 2/16, 7 phút đọc

Tóm tắt nhanh

  • EPS = lợi nhuận ròng ÷ số cổ phiếu: phần lợi nhuận đứng sau một lát.
  • EPS pha loãng (diluted EPS) tính cả những cổ phiếu đã được hứa hẹn: mẫu số trung thực.
  • Mua lại cổ phiếu làm EPS tăng và pha loãng làm EPS giảm, trong khi doanh nghiệp không hề thay đổi.
  • Luôn tách tăng trưởng EPS thành tăng trưởng lợi nhuận và thay đổi số lượng cổ phiếu trước khi đánh giá.

Sau bài này bạn có thể

  • Tính EPS từ lợi nhuận ròng và số lượng cổ phiếu
  • Phân biệt EPS cơ bản với EPS pha loãng và giải thích vì sao EPS pha loãng là con số trung thực
  • Nhận ra khi nào tăng trưởng EPS đến từ số lượng cổ phiếu chứ không phải từ doanh nghiệp

Vì sao lợi nhuận được chia ra

Bài học trước kết thúc chiếc thang ở lợi nhuận ròng, toàn bộ lợi nhuận của công ty. Nhưng bạn không sở hữu công ty; bạn sở hữu CỔ PHIẾU của nó (những lát cắt trong bài học về vốn hóa thị trường). EPS trả lời phiên bản của cổ đông cho câu hỏi về lợi nhuận: bao nhiêu phần lợi nhuận kỳ này thuộc về lát CỦA TÔI? Đó là cầu nối giữa chiếc thang của công ty và khoản nắm giữ của bạn, và là mẫu số bên trong P/E, đó là lý do nó đứng thứ hai trong lộ trình này.

Ý chính: EPS = phần lợi nhuận đứng sau một cổ phiếu. Mọi chỉ số định giá trên mỗi cổ phiếu đều dựa vào nó.

Công thức, có ví dụ minh họa, và số lượng cổ phiếu trung thực

EPS = Net income ÷ Shares outstanding

Giả sử một công ty kiếm $500M với 250M cổ phiếu: EPS = 500 ÷ 250 = $2.00. Nhưng các công ty cũng hứa hẹn cổ phiếu trong tương lai: quyền chọn cho nhân viên, cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng, trái phiếu chuyển đổi. Tính chúng như thể đã thực hiện cho ra số lượng cổ phiếu pha loãng (diluted): giả sử 260M → EPS pha loãng = 500 ÷ 260 = $1.92. Khoảng chênh lệch 8 xu là cái giá của những lời hứa đã đưa ra. EPS pha loãng là con số trung thực, vì nó tính cho các chủ sở hữu hiện tại những lát cắt đã được cam kết, và đó là con số mà phân tích nghiêm túc (cùng bài học về P/E) nên dùng.

Những trò chơi với mẫu số

Vì EPS có mẫu số, nó thay đổi vì hai lý do rất khác nhau, và chỉ một trong hai liên quan đến doanh nghiệp. Mua lại cổ phiếu (buyback): công ty mua lại cổ phiếu của chính mình, số lượng giảm, và EPS tăng ngay cả khi lợi nhuận đi ngang. Giả sử kiếm $500M trên 230M cổ phiếu sau khi mua lại: EPS nhảy lên $2.17, 'tăng trưởng' +8.7% mà doanh nghiệp không cải thiện chút nào. Không tự động là xấu (mua lại hoàn tiền mặt và tập trung quyền sở hữu), nhưng tăng trưởng EPS phải được tách thành tăng trưởng lợi nhuận và việc số cổ phiếu co lại trước khi đánh giá. Pha loãng (dilution) là hình ảnh phản chiếu: cấp quyền chọn nhiều hoặc phát hành mới làm phình số lượng và lặng lẽ đánh thuế mọi lát cắt hiện có.

Cạm bẫy thường gặp: đọc tăng trưởng EPS như tăng trưởng doanh nghiệp

'EPS tăng 10% mỗi năm trong năm năm' nghe như một doanh nghiệp đang thịnh vượng, cho đến khi bạn kiểm tra xem số cổ phiếu có giảm 8% mỗi năm trong khi lợi nhuận bò chậm hay không. Cái bẫy ngược lại ẩn trong các công ty tăng trưởng: lợi nhuận ròng tăng trong khi chi phí thưởng cổ phiếu nặng làm pha loãng nhanh đến mức lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu hầu như không nhúc nhích: doanh nghiệp lớn lên, lát cắt của bạn thì không. Thói quen hai dòng bắt được cả hai: xem riêng tăng trưởng lợi nhuận ròng VÀ thay đổi số lượng cổ phiếu, mỗi lần. Riêng EPS trộn chúng thành một con số có thể tâng bốc theo cả hai hướng.

Luyện ngay điều vừa học

Làm bài kiểm tra và thẻ ôn tập của bài này trên app, rồi thử ý tưởng bằng tiền ảo trong giao dịch giả lập. Tài khoản miễn phí, không cần thẻ.

Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Các ví dụ chỉ mang tính minh họa. Đọc tuyên bố miễn trừ