Tóm tắt nhanh
- Tỷ suất = cổ tức hằng năm trên mỗi cổ phiếu ÷ giá: thu nhập bằng tiền mặt trên mỗi đô la đầu tư.
- Tỷ suất tăng một cách cơ học khi giá giảm: một con số lớn hơn có thể báo hiệu khó khăn, chứ không phải sự hào phóng.
- Hãy kiểm tra tỷ lệ chi trả cổ tức và lịch sử giá trước khi tin bất kỳ tỷ suất nào cao bất thường.
- Cổ tức là quyết định theo từng quý, không phải lời hứa ràng buộc về mặt hợp đồng như lãi suất.
Sau bài này bạn có thể
- Tính tỷ suất cổ tức từ cổ tức hằng năm và giá cổ phiếu
- Giải thích vì sao tỷ suất tăng khi giá giảm mà hoạt động kinh doanh không hề cải thiện
- Nhận ra một tỷ suất cao bất thường là lời cảnh báo cần điều tra, không phải một món hời
Vấn đề
Một số công ty trả một phần lợi nhuận cho cổ đông bằng tiền mặt, gọi là cổ tức (dividend). Giả sử một cổ phiếu có giá $50 và trả $2 mỗi năm. Như vậy có hào phóng không? So với cái gì? Một cổ phiếu giá $10 trả $1 thì trả bằng một nửa số tiền mặt nhưng trên một phần năm giá. Để so sánh công bằng thu nhập giữa các mức giá cổ phiếu khác nhau, bạn cần khoản chi trả trên mỗi đô la đầu tư; đó là tỷ suất cổ tức (dividend yield).
Ý chính: Tỷ suất chuẩn hóa cổ tức giống như P/E chuẩn hóa lợi nhuận: tiền mặt nhận được trên mỗi đô la bỏ ra.
Công thức, có ví dụ minh họa
Dividend yield = Annual dividend per share ÷ Share price
Cổ phiếu $50 trả $2: 2 ÷ 50 = 4%. Cổ phiếu $10 trả $1: 1 ÷ 10 = 10%; khoản cổ tức 'nhỏ hơn' thực ra là dòng thu nhập lớn hơn trên mỗi đô la đầu tư. Giờ đến cơ chế then chốt: giả sử giá của công ty $50 đó giảm xuống $25 trong khi cổ tức không đổi. Tỷ suất: 2 ÷ 25 = 8%. Tỷ suất tăng gấp đôi mà doanh nghiệp không cải thiện chút nào, mẫu số đã sụp đổ. Mọi con số tỷ suất đều là một phân số đội lốt.
Diễn giải con số
Một tỷ suất chỉ có ý nghĩa bằng ý nghĩa của HAI phần tạo nên nó. Tỷ suất bền vững đến từ một doanh nghiệp kiếm được thoải mái nhiều hơn số tiền họ chi trả; tỷ lệ chi trả cổ tức (payout ratio) (cổ tức ÷ lợi nhuận) đo khoảng dư địa đó. Một tỷ suất vượt xa các công ty cùng ngành thường đạt được theo cách xấu: thị trường đã hạ giá vì nghi ngờ cổ tức có tồn tại được hay không. Nếu cổ tức bị cắt, người mua mức '12%' thua hai lần: thu nhập co lại VÀ mức giá vốn đã giảm phản ánh một doanh nghiệp đang gặp rắc rối. Đây là bẫy lợi suất (yield trap), phiên bản của nhà đầu tư thu nhập dành cho bẫy giá trị trong bài học về P/E.
Cạm bẫy thường gặp: mua sắm theo cột tỷ suất
Sắp xếp một công cụ sàng lọc theo tỷ suất rồi mua những dòng đầu bảng giống như đi tìm lãi suất tốt nhất, nhưng lãi suất ngân hàng là một lời hứa, còn cổ tức là quyết định mà công ty đưa ra lại mỗi quý. Các công ty cắt cổ tức khi gặp áp lực, và thị trường thường ngửi thấy điều đó trước (đó là LÝ DO tỷ suất trông rất lớn). Hãy đọc một tỷ suất cao như một câu hỏi: 'thị trường biết gì về khoản chi trả này?', đừng bao giờ coi nó là một câu trả lời.
Luyện ngay điều vừa học
Làm bài kiểm tra và thẻ ôn tập của bài này trên app, rồi thử ý tưởng bằng tiền ảo trong giao dịch giả lập. Tài khoản miễn phí, không cần thẻ.
Nguồn tham khảo
- Introduction to Investing, U.S. Securities and Exchange Commission
Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Các ví dụ chỉ mang tính minh họa. Đọc tuyên bố miễn trừ
