Nợ và đòn bẩy

Vì sao doanh nghiệp lại đi vay

Nợ không phải một căn bệnh; nó là một công cụ có lưỡi sắc. Vay ở mức 5% để vận hành một doanh nghiệp kiếm được 15% trên vốn (bài học về ROIC) là bỏ túi phần chênh lệch từ tiền của người khác; lãi vay còn được khấu trừ thuế ở hầu hết các hệ thống, khiến nợ rẻ hơn vẻ bề ngoài. Cái giá phải trả là sự cứng nhắc: vốn chủ sở hữu tha thứ cho những năm tồi tệ; nợ thì không. Cổ tức có thể bị cắt; lãi và gốc là nghĩa vụ pháp lý có ngày cụ thể, là nấc thang cố định không bao giờ co giãn.

Ý chính: Nợ đổi sự linh hoạt lấy sự khuếch đại: vốn rẻ hơn, lịch trả không khoan nhượng.

Hai thước đo, có ví dụ minh họa

Debt-to-equity = Total debt ÷ Equity · Interest coverage = Operating profit ÷ Interest expense

Giả sử một công ty mang $600M nợ so với $400M vốn chủ sở hữu: D/E = 600 ÷ 400 = 1.5, tức vay $1.50 cho mỗi đô la tiền của chủ sở hữu (mức khuếch đại được nạp vào). Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của công ty là $200M so với $40M lãi vay hằng năm: hệ số khả năng trả lãi = 200 ÷ 40 = 5×, tức lợi nhuận đủ trả hóa đơn lãi năm lần (lớp đệm bảo vệ lịch trả nợ). D/E đo liều lượng; hệ số khả năng trả lãi đo khả năng chịu đựng. Liều lượng cao nhưng đệm dày có thể an toàn hơn liều lượng vừa phải mà hệ số trả lãi gần 1.

Khuếch đại, theo cả hai chiều

Hãy vận hành cỗ máy. Với $1B tài sản được tài trợ theo tỷ lệ 60/40 giữa nợ/vốn chủ sở hữu, lãi vay $30M: một năm tốt với lợi nhuận hoạt động $130M để lại 130 − 30 = $100M cho $400M vốn chủ sở hữu, tức lợi nhuận 25%, trong khi phiên bản không nợ của cùng doanh nghiệp chỉ kiếm 13%. Giờ đến năm tồi tệ: lợi nhuận hoạt động giảm một nửa còn $65M → 65 − 30 = $35M, tức lợi nhuận sụp −65% từ mức giảm hoạt động −50%, và lãi vẫn phải trả kể cả khi lợi nhuận về không. Cơ chế giống đòn bẩy hoạt động (chi phí cố định), nhưng CHỒNG LÊN nó: đòn bẩy tài chính nhân với đòn bẩy hoạt động là cách những cuộc suy thoái bình thường tạo ra những vụ phá sản phi thường.

Bao nhiêu là quá nhiều? Doanh nghiệp quyết định

Không có D/E an toàn phổ quát: sự ổn định của dòng tiền quyết định sức chịu nợ. Một công ty tiện ích được điều tiết, doanh thu có hợp đồng, có thể mang mức D/E đủ giết một công ty bán dẫn, vì lợi nhuận hoạt động của nó hầu như không dao động; một doanh nghiệp theo chu kỳ hoặc sống nhờ sản phẩm đình đám phải coi nợ như độc dược chính vì lợi nhuận của nó dao động mạnh (bài học về đòn bẩy hoạt động). Kỷ luật đọc: đánh giá đòn bẩy SO VỚI độ biến động của khoản lợi nhuận dùng để trả nợ, kiểm tra bức tường đáo hạn (bài trước) và liếc qua các điều khoản cam kết vay (covenants), những cái bẫy của bên cho vay có thể buộc trả nợ đúng lúc doanh nghiệp yếu nhất.