Bỏ qua, tới nội dung chính

Cung và cầu trên thị trường

Giá không dịch chuyển vì các giao dịch diễn ra — nó dịch chuyển vì mức độ khẩn thiết đổi phía.

Bài 3/16, 7 phút đọc

Tóm tắt nhanh

  • Mọi giao dịch đều được khớp — giá dịch chuyển vì Ý MUỐN đang chờ sẵn thay đổi, chứ không phải vì phía này đông hơn phía kia.
  • Cầu dịch chuyển và cung dịch chuyển đều đẩy giá theo những hướng có thể đoán được; hãy xác định phía nào đã dịch chuyển và vì sao.
  • Giá có thể nhảy vọt khi có tin tức trước khi có nhiều khối lượng được ghi nhận — ý muốn đã thay đổi, chứ không phải số lệnh khớp.
  • Ý muốn mỏng (thanh khoản kém) khuếch đại mọi sự dịch chuyển; hoảng loạn khiến cả hai đường cong dịch chuyển cùng lúc.

Sau bài này bạn có thể

  • Giải thích giá tăng hoặc giảm như thế nào trong khi mọi giao dịch vẫn có đúng một người mua và một người bán
  • Phân biệt dịch chuyển của cầu với dịch chuyển của cung và tác động lên giá của chúng
  • Vận dụng khuôn khổ này để diễn giải vì sao tin tức làm giá dịch chuyển trước khi có nhiều giao dịch diễn ra

Câu đố mà bài về khối lượng để ngỏ

Bài về khối lượng đã xác lập một sự thật phá vỡ trực giác của người mới: mỗi giao dịch có đúng một người mua và một người bán, nên 'nhiều người mua hơn người bán' là điều không thể — số lượng khớp bằng nhau theo định nghĩa. Vậy điều gì làm giá dịch chuyển? Câu trả lời nằm sâu hơn một tầng: không phải các giao dịch ĐÃ DIỄN RA, mà là ý muốn đang chờ ở mỗi phía tại mọi mức giá. Cầu là lượng mà người mua sẵn sàng nhận ở mỗi mức giá; cung là lượng mà người bán sẵn sàng đưa ra. Giá là nơi hai đường cong ý muốn ấy đang cân bằng.

Ý chính: Giao dịch luôn được khớp. Ý MUỐN thì không — và giá dịch chuyển đến bất cứ nơi nào ý muốn cân bằng lại.

Giá thực sự tăng như thế nào

Tin tốt xuất hiện — chẳng hạn lợi nhuận vượt xa kỳ vọng. Những chủ sở hữu lẽ ra bán ở $50 giờ muốn $54; những người mua tiềm năng từng do dự ở $50 giờ trở nên háo hức. Điểm cân bằng cũ biến mất: ở $50 đột nhiên có sự khẩn thiết mua nhiều hơn hẳn ý muốn bán. Người mua thiếu kiên nhẫn với lên các mức chào bán (cơ chế của bài đầu tiên), người bán rút lệnh chào, và giá leo lên cho đến khi đủ chủ sở hữu bị cám dỗ chia tay cổ phiếu lần nữa. Hãy để ý điều đã xảy ra: giá có thể nhảy vọt trước khi có nhiều giao dịch diễn ra — vì thứ thay đổi là ý muốn của cả hai phía, không phải khối lượng các lệnh khớp.

Phía nào đã dịch chuyển?

Điều gì dịch chuyểnTác động giá thường gặp
Cầu tăng (lợi nhuận tuyệt vời, được đưa vào chỉ số)Người mua đông hơn/khẩn thiết hơn ở mọi mức giáGiá bị đẩy lên
Cầu giảm (bê bối, bị hạ khuyến nghị)Người mua rút lui, lệnh mua mỏng điGiá bị hạ xuống
Cung tăng (hết thời gian khóa, cổ đông lớn bán, phát hành cổ phiếu mới)Nhiều đơn vị tìm lối thoát hơn ở mọi mức giáGiá bị ép xuống
Cung giảm (mua lại cổ phiếu, người nắm giữ không chịu bán)Ít đơn vị sẵn có hơn ở mỗi mức giáGiá bị siết lên

Cùng một khuôn khổ, ba thị trường

Cổ phiếu: một công ty mua lại cổ phiếu của chính mình — cung ở mỗi mức giá co lại, một ngọn gió thuận bền bỉ. Crypto: một đợt mở khóa token (token unlock) lớn giải phóng nguồn cung bị khóa (bài về cung và phát hành) — các đơn vị mới tìm người mua, một ngọn gió ngược phía cung ở mọi mức giá. Cả hai hướng cùng lúc: khi hoảng loạn, cầu bốc hơi VÀ nguồn cung khẩn cấp tràn ra — đó là lý do các đợt giảm thường nhanh và dốc hơn các đợt tăng: hai đường cong cùng lao về một hướng đồng thời.

Cái bẫy thường gặp: giải thích mọi biến động bằng việc 'người mua' hoặc 'người bán' thắng

Bình luận nói 'người mua đã giành quyền kiểm soát hôm nay' — cách nói tắt vô hại, nhưng hiểu theo nghĩa đen thì nó dựng lại huyền thoại nhiều người mua hơn người bán. Cách đọc có kỷ luật: giá dịch chuyển để cân bằng lại ý muốn. Hãy hỏi ý muốn của phía NÀO đã thay đổi và VÌ SAO (tin tức? sự kiện nguồn cung? tâm trạng?) — câu hỏi đó có những đáp án bạn có thể nghiên cứu. 'Ai thắng trong ngày' thì không. Và hãy nhớ bài về thanh khoản: khi ý muốn đang chờ mỏng, một chút khẩn thiết làm giá dịch chuyển rất nhiều — cùng một cú đẩy đi xa hơn trên một con đường vắng.

Luyện ngay điều vừa học

Làm bài kiểm tra và thẻ ôn tập của bài này trên app, rồi thử ý tưởng bằng tiền ảo trong giao dịch giả lập. Tài khoản miễn phí, không cần thẻ.

Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Các ví dụ chỉ mang tính minh họa. Đọc tuyên bố miễn trừ